Solungaç solunumu Nedir? Solungaç solunumu Ne demek? – Bilgi Anahtari

Solungaç solunumu nedir?

Hayvanların sudaki oksijenden yararlanabilmesi solungaç solunumu ile mümkündür. Omurgasızlardan suda yaşayan yumuşakçalarda, kabukluların bir kısmında, bazı solucanlarda, omurgalılardan balıklarda ve kurbağa larvalarında solungaç solunumu görülür.

Solungaçlar vücut yüzeyinin yapmış olduğu kıvrımlar olup bulundukları yere göre dış ve iç solungaç olmak üzere ikiye ayrılır:

Dış solungaçlar ipliksi, tüysü ve yaprak şeklindedir, vücut dışında bulunur. Kurbağa larvalarının ilk dönemlerinde ve akciğerli balıklarda görülür. İç solungaçlar başın iki yanında yer alır. Kemikli balıklarda, kıkırdaklı balıklarda, bazı yumuşakça ve kabuklularda görülür.

Kemikli balıklarda solungaçlar, solungaç kapağı ile örtülür. Kıkırdaklı balıklarda solungaçlar başın iki yanından beş ya da yedi yarıkla dışarı açılır. Bu solungaçlarda solungaç kapağı bulunmaz.

Solungaç solunumu yapan canlılarda içinde çözünmüş oksijen bulunan su, ağızdan girip solungaçlardan geçerken gaz alış verişi olur. Bu canlılar suda % 2-3 oranında bulunan oksijenden daha fazla yararlanmak için solungaçlarında lif şeklinde dallanmalar yaparak geniş yüzeyler oluşturur.

Ayrıca solungaç kılcallarında kanın akış yönü ile dışarıdaki suyun akış yönü birbirine zıttır. Bu nedenle solungaçlarda gaz difüzyonu hızlıdır.

Ters akım prensibi olarak bilinen bu mekanizma sayesinde solungaç solunumu yapan canlılar sudaki oksijenin yaklaşık %85'inden faydalanır. Bu sırada oksijen, solungaç epiteline, oradan da kılcallara difüzyonla geçer. Aynı şekilde, kılcallardaki kanda bulunan karbondioksit, solungaç epiteline, oradan da suya geçer. Böylece oksijeni azalmış ve karbondioksit içeriği artmış olan su, balığın ağzının kapanıp solungaç kapaklarının açılmasıyla dışarı verilir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.