Kızıl ötesi dalgalar Nedir? Kızıl ötesi dalgalar Ne demek? – Bilgi Anahtari

Kızıl ötesi dalgalar

Dalga boyları yaklaşık olarak 1mm’den 7.10-7 m’ye kadardır. Bu dalgalar, sıcak cisimler tarafından üretilir. Endüstri, tıp, astronomi vb. alanlarda kullanılır. Yanardağdan yayılan ışınlar, kızıl ötesi ışınlara örnektir. R ya da Infrared ışınlar, dalganın boyu görünen ışığa göre daha uzun ancak tera hertz ışın ve mikrodalga ışından daha kısa olan elektro manyetik ışıma şekline kızılötesi denilir. Gelelim kullanıldığı yerlere.

Kızılötesi ışın eşya kuruturken veya ısınırken yararlanılan bir türdür. Mesela sanayide boya kurutmak için IR lambalardan yararlanılır. Ayrıca bir lokantada pişen yemek IR lamba yardımıyla sıcak kalabilir. Ek olarak sıcak maddeler de IR ışıma yapar. Bu nedenle askeriyede ısıtıcı kaynak arayan füzeler yapılmıştır. Bunlar hedef yeri yayılan IR ışınların yardımıyla tespit ederler. Aynı zamanda IR ışınlar tümör ararken de kullanılabilir.

Kızılötesi yani infrared Elektromanyetik spektrumda biraz daha uzun dalga boyunda (daha düşük enerjili) görünen bölüm spektrumunun kızıl ötesi bölümüdür (IR). Infrared ışınların enerjileri elektronların enerjilerini değiştirmek için çok küçüktür. Bunun yerine, infrared radyasyon; moleküllerin titreşim durumlarını değiştirme eğilimindedir ki bu, bir moleküldeki atomların çok hızlı ileri ve geri sallanması anlamına gelir. Moleküller kızılötesi ışınları emdiklerinde atomları daha hızlı hareket eder ve böylece moleküllerin sıcaklıkları artar. Isı lambaları bu prensiple çalışır.

Isı taşınımı, infrared elektromanyetik radyasyonda çoğunlukla “radiant ısı” olarak bilinir. Renk tayfında kırmızının altında kalan ve gözle görünmeyen ışık dalgasıdır. Genellikle uzaktan kumandalarda basit işlemler yapmak ve taşınabilir cihazlarda dosya transferi için kullanılıyor. Tıp alanında da yoğun kullanımı bulunan birteknoloji. İki kızılötesi cihazın haberleşmesi için “göz göze” gelmeleri şartı bulunuyor. Etki alanı çok kısıtlı olduğu için, kızılötesinin yerini günümüzde Mavidiş gibi, radyo dalgalarıyla iletişim kuran modern protokoller almaktadır.

kızıl ötesi dalgalar

Kızılötesi (Kızılaltı, IR veya Infrared) ışınım, dalgaboyu görünür ışıktan uzun fakat terahertz ışınımından ve mikrodalgalardan daha kısa olan elektromanyetik ışınımdır. Teknolojide kabul edilen ismi olan infrared Latince'de aşağı anlamına gelen infra ve ingilizce kırmızı anlamına gelen red kelimelerinden oluşmaktadır ve kırmızı altı anlamına gelir. Kırmızı görünür ışığın en uzun dalga boyuna sahip rengidir. Kızılötesi ışınımın dalgaboyu 750 nanometre ile 1 mikrometre arasındadır.

Normal sıcaklığındaki insan vücudu 10 mikrometre civarında ışıma yapar. Kızılötesinin birçoğumuzun hayatına girişi cep telefonlarıyla olmuştur. Kızılötesi halen cep telefonlarında nadir de olsa kullanılan bir özellik olsa da, daha çok askeri ve uzaktan kontrol sistemlerinde tercih edilmektedir. Tüm bunların ötesinde astronomik araştırmalar için de son derece büyük bir öneme sahip olan kızılötesi ışınlar, “kızılötesi gökbilim” olarak adlandırılan apayrı bir alt bilim dalının dahi doğmasına neden olmuştur. Meşhur Hubble Teleskopu’nun da aralarında bulunduğu pek çok uzay teleskopunda bulunan kızılötesi alıcılar, dünya yüzeyindeki teleskoplarla elde edilemeyen bilgilerin edinilmesini sağlamaktadır.

Uzayda serbest dolaşan uzay tozları ve moleküler bulutlar nedeni ile normal teleskoplarla gözlemlenmesi imkansız olan birçok uzay olayı, kızılötesi alıcılara sahip uzay teleskopları ile yakından takip edilebilmektedir. Bilinen insanlık tarihinde yapılan sayısız araştırma olmasına rağmen kızılötesi ışınların keşfi, 19. yüzyılın büyük gökbilimcilerinden biri olan William Herschel’a ithaf edilmiştir. Herschel üçgen bir prizma kullanarak güneş ışınlarının içindeki kırmızı altı kızılötesi ışınları, bir termometre yardımı ile saptamayı başarmıştı. William Herschel keşfettiği bu ışına “kalorifik ışın” adını verse de, 19. yüzyılın sonlarından itibaren bu ışınlar kızılötesi olarak anılmaya başlanmıştır.

Teknoloji ile şekillenen modern dünyada biyolojiden astronomiye, endüstriyel üretimden silah sanayine, bilimsel araştırmalardan kuantum fiziğine, meteorolojiden spektroskopiye, takip sistemlerinden termografiye kadar birçok alanda kullanılan kızılötesi ışınlar, gelecekte de medeniyetin gelişmesine büyük yarar sağlayacaktır. Evrenin ve zamanın “Big Bang” ile var oluşuna dair cevapların dahi kızılötesi ışınlar aracılığı ile arandığı günümüzde, belki de bu alanda yapılan bilimsel keşifler her şeyin başlangıcına dair daha fazla bilgi edinmemizi sağlayacaktır.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.